مقدمه‌

          ضرورت‌ مطالعه‌ و به‌ تبع‌ آن‌، اشاعه‌ اطلاعات‌ در جوامع‌ امروزي‌، جايگاه‌ ويژهاي‌ دارد و دراين‌ ميان‌ توصيفگران‌ و تسهيل‌ كنندگان‌ امر اطلاع‌ رساني‌، كساني‌ غیر از كتابداران‌ و متخصصان‌دانش‌شناسي‌ نمي‌باشند، اما افسوس‌ كه‌ تا به‌ امروز آن‌ شأن‌ واقعي‌ را نيافته‌ و هنوز بسان‌جزيره‌اي‌ ناشناخته‌ در تلاطمي‌ از ابهامات‌ پيش‌ پا افتاده‌، سردرگمند و ناپيدا. اگر اطلاعات‌ نيازاست‌، كتابدار و دانش‌شناس‌، ضرورت‌ می باشد‌ و اطلاعات‌ و اطلاع‌ رساني‌ لازم‌ و ملزم‌ همديگرند.كتابداري‌ عبادت‌ می باشد‌ زيرا كتابخانه‌ها در رويارويي‌ با مردم‌ و خدمت‌ به‌ جامعه‌ معنا و مفهوم‌واقعي‌ خود را مي‌يابند. كارهاي‌ كتابدار بكلي‌ وسيله‌ايست‌ براي‌ رسيدن‌ به‌ يك‌ هدف‌ و اين‌ هدف‌خدمت‌ می باشد‌ و غير از كتابدار متخصص‌ از كس‌ ديگري‌ ساخته‌ نيست‌ و كس‌ ديگري‌ نمي‌تواندجاي‌ او را بگيرد. (عماد خراساني‌، 1379، ص‌ 4)فلذا بر آن‌ شديم‌ تا مقاله‌اي‌ در شناخت‌ جايگاه‌ مهم‌ كتابخانه‌ها، بويژه‌ كتابخانه‌هاي‌ عمومي‌و ضرورت‌ اطلاعات‌ و تأثیر‌ منحصر به‌ فرد كتابداران‌ در ترغيب‌ و ترويج‌ فرهنگ‌ عادت‌ به‌مطالعه‌، ارايه‌ نماييم‌، انشاءاللّه‌ كه‌ مثمرثمر واقع‌ گردد.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

 

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

كتابخانه‌

            كتابخانه‌ باب‌ دانايي‌ می باشد‌ و دانايي‌ توانايي‌ می باشد‌. توانايي‌ براي‌ كسب‌ پيروزي‌، سعادت‌ وافتخار.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

كتابخانه‌ها وسيله‌ ايجاد انگيزه‌ و ترغيب‌ و پيشرفت‌ تمايل‌ به‌ مطالعه‌ و «اشاعه‌ فرهنگ‌ عادت‌به‌ مطالعه‌» هستند. كتاب‌، يك‌ رسانه‌ گروهي‌ می باشد‌ كه‌ در آن‌ مطالبي‌ ضبط‌ شده‌ و قابل‌ انتقال‌مي‌باشد و بازيابي‌ مطالب‌ آن‌ از نظر زمان‌ و مكان‌ محدوديت‌ ندارد. آموزش‌ بعنوان‌ مقدس‌ترين‌فعاليت‌ آدمي‌ و يادگيري‌ بعنوان‌ عالي‌ترين‌ فرصت‌ در زندگي‌ و كتاب‌ بعنوان‌ ممتازترين‌ ابزارارتباط‌ و مبادله‌ دانش‌ بشري‌ در طول‌ تاريخ‌ مطرح‌ بوده‌ و هست‌. در تاريخ‌، كتاب‌ همواره‌بعنوان‌ عامل‌ اصلي‌ انتقال‌ دانش‌ و اندوخته‌هاي‌ بشري‌ شناخته‌ شده‌ و از اركان‌ مهم‌ تعامل‌فرهنگ‌ها و انديشه‌هاي‌ مردمان‌ و جوامع‌ در همه‌ ادوار تاريخي‌ مي‌باشد. از ديرباز حتي‌ دردورانهايي‌ كه‌ هنوز كاغذ پس‌ از چاپ‌ وارد عرصه‌ زندگي‌ بشر‌ نشده‌ بود و كتابها بر پيوست‌آهو و نظاير آن‌ نوشته‌ مي‌گردید، باز هم‌ كتاب‌ از جايگاهي‌ رفيع‌ و تعيين‌ كننده‌ در انتقال‌ طولي‌ وعرضي‌ علوم‌ برخوردار بوده‌ می باشد‌. بخش‌ عمده‌اي‌ از تثبيت‌ و ماندگاري‌ دانش‌ و فرهنگ‌،مرهون‌ كتاب‌ می باشد‌. كتاب‌، دريچه‌اي‌ می باشد‌ به‌ سوي‌ جهان‌ شگفت‌انگيزعلم‌ و معرفت‌ و مطالعه‌راهي‌ می باشد‌ بسيار ساده‌ و عملي‌ براي‌ پرورش‌ استعدادهاي‌ خدادادي‌ بشر‌، و آموزش‌ علوم‌ وفنوني‌ می باشد‌ كه‌ او را در مسير رشد و تكامل‌ راهنمايي‌ مي‌كند. اگر بتوانيم‌ مطالعه‌ را در بشر‌ به‌صورت‌ عادت‌ درآوريم‌، ديگر ارتباط‌ او با جهان‌ دانش‌ و آگاهي‌ سخت‌ نخواهد بود و بدون‌ هيچ‌دشواري‌ و زحمتي‌، خواهد توانست‌ از راه‌ مطالعه‌، درك‌ و انديشة‌ خود را نسبت‌ به‌ جهان‌هستي‌ رشد و تعالي‌ بخشد. بر اين‌ اساس‌ براي‌ حفظ‌ و صيانت‌ از فرهنگ‌ ملي‌ و دستيابي‌ به‌توسعة‌ فرهنگي‌، پرداختن‌ به‌ كتابخواني‌ از اهم‌ مسايل‌ می باشد‌ و جامعه‌ امروزي‌ به‌ آستانه‌ فرهنگي‌غيرمادي‌ كه‌ در آن‌، اطلاعات‌، آموزش‌ و شناخت‌ محور می باشد‌، قدم‌ مي‌گذارد. لذا براي‌ ورود به‌اين‌ مرحله‌ از حيات‌ بشر‌ و جامعه‌ نياز به‌ كسب‌ آمادگي‌ می باشد‌.

 

تعريف‌ مطالعه‌

            مطالعه‌ از باب‌ مفاعله‌ می باشد‌ و فرد با بهره‌ جستن‌ از آن‌ به‌ روشني‌ دروني‌ دست‌ مي‌يابد،همان‌ گونه‌ كه‌ خورشيد طلوع‌ مي‌كند و صبح‌ روشن‌ را مژده‌ مي‌دهد. در فرهنگ‌ فارسي‌ عميد،مطالعه‌ از نظر معنا و مفهوم‌، به‌ معني‌ اطلاع‌ يافتن‌ از چيزي‌ با ادامة‌ نظر در آن‌، خواندن‌ كتاب‌ يانوشتة‌ ديگر و دقت‌ كردن‌ در آن‌ مي‌باشد. بنظر آلفرد آدلر، مطالعه‌ يا هنر خواندن‌، جرياني‌می باشد‌ كه‌ فكر بدون‌ كمك‌ منبع‌ خارجي‌ و يا تمركز روي‌ مطالب‌ با بهره گیری‌ از نيروي‌ خويش‌،سبب‌ ارتقاء گردد. در نتيجه‌ مطالعه‌، فكر از درك‌ كمتر به‌ ادراك‌ و فهم‌ بيشتر مي‌رسد. اعمال‌مختلف‌ ماهرانه‌اي‌ كه‌ باعث‌ اين‌ ارتقاء مي‌گردد، هنر مطالعه‌ يا خواندن‌ را تشكيل‌ مي‌دهد. مطالعه‌در فرهنگ‌ انگليسي‌ به‌ فارسي‌ حييم‌ در برابر واژه‌ “study” قرار گرفته‌ می باشد‌ و معاني‌ ديگر آن‌عبارتند از: تحصيل‌ كردن‌، درس‌ خواندن‌، مواظب‌ بودن‌ و بررسي‌ كردن‌. در فرهنگ‌ انگليسي‌آكسفورد، واژه‌ “study” عبارت‌ می باشد‌ از صرف‌ كردن‌ وقت‌ در ياد گرفتن‌ چيزي‌ يا مطلبي‌.

بين‌ خواندن‌ “reading” و مطالعه‌ “study” تفاوت‌هايي‌ هست. در دايره‌ المعارف‌ كتاب‌جهاني‌، خواندن‌، بمعني‌ توانايي‌ درك‌ و فهم‌ كلمات‌ نوشتاري‌ و چاپي‌ و ابزار عمدة‌ دانش‌ و يكي‌از مهمترين‌ مهارتها در زندگي‌ هر شخص‌ مي‌باشد. از طريق‌ خواندن‌ مي‌توان‌ عقايد وانديشه‌هاي‌ جديد كسب‌ كرد و علاوه‌ بر اطلاعات‌ موردنياز به‌ لذت‌ شخصي‌ و گسترش‌ عقايددست‌ يافت‌، مانند خواندن‌ روزنامه‌ و مجلات‌ سرگرم‌ كننده‌ و… بنابر تعريف‌ دايره‌ المعارف‌دانش‌آموزان‌ بريتانيك‌، شكل‌ معمول‌ مطالعه‌ اين‌ می باشد‌ كه‌ شخص‌ با دقت‌ و تيزبيني‌ به‌ مطالب‌كتاب‌ نگاه‌ مي‌كند، با اين‌ هدف‌ كه‌ چيزي‌ را ياد بگيرد. مطالعه‌ اغلب‌ با خواندن‌، نظاره‌ كردن‌،سؤال‌ كردن‌، گوش‌ دادن‌ انديشه‌ و اظهار عقيده‌ همراه‌ می باشد‌. هدف‌ مطالعه‌، كشف‌ و درك‌اطلاعات‌ می باشد‌، مثلاً مطالعه‌ يك‌ مقاله‌ علمي‌ و اظهارنظر و تفكر بر روي‌ مطالب‌ آن‌. پس‌ مي‌توان‌مطالعه‌ را خواندن‌ هدفمند و روشمند همراه‌ با يادداشت‌ برداري‌ تعريف‌ كرد.

 

اهميت‌ و جايگاه‌ مطالعه‌

            قرآن‌ عنايت‌ خاصي‌ به‌ كتاب‌ دارد و حدود 419 بار از آن‌ به‌ صورت‌ اسمي‌ و فعلي‌ و به‌صورت‌ مفرد و جمع‌ سخن‌ به‌ ميان‌ آورده‌ می باشد‌. نخستين‌ آيه‌ قرآن‌ راجع‌ به‌ خواندن‌ می باشد‌.«بخوان‌ به‌ نام‌ پروردگارت‌… بخوان‌ كه‌ پروردگار تواناترين‌ می باشد‌. به‌ نام‌ او كه‌ با قلم‌ نوشتن‌آموخت‌ و به‌ وي‌ ياد داد هرآنچه‌ را كه‌ نمي‌دانست‌. «ن‌ والقلم‌ و ما يسطرون‌» سوگند به‌ قلم‌ وآنچه‌ مي‌نويسد.

«الذي‌ علم‌ بالقلم‌» آنكه‌ نوشتن‌ را به‌ قلم‌ آموخت‌. سوگند به‌ كتاب‌ نوشته‌ شده‌ در ورق هاي‌پراكنده‌ (سوره‌ گونه آيه‌ 2 و 3)

حضرت‌ محمد (ص‌): هر كه‌ بميرد و ميراث‌ او دفترها و دوات‌ باشد، به‌ بهشت‌ مي‌رود.

حضرت‌ علي‌ (ع‌): كتاب‌ غذاي‌ روح‌ بشر می باشد‌. هر ظرفي‌ با ريختن‌ چيزي‌ در آن‌ پر مي‌گردد،بجز ظرف‌ دانش‌ كه‌ هرچه‌ در آن‌ جاي‌ دهد وسعش‌ بيشتر مي‌گردد.

سرمايه‌گذاري‌ در علم‌ بهترين‌ و بيشترين‌ سود را به‌ بار مي‌آورد. (بنيامين‌، فرانكلين‌)

با دانش‌ ديگران‌ مي‌توانيم‌ صاحب‌ دانش‌ شويم‌ ولي‌ با عقل‌ ديگران‌ نمي‌توانيم‌ عاقل‌ شويم‌.(ميشل‌ مونتعان‌)

كتاب‌ يعني‌ زندگي‌ و روح‌ ادوار گذشته‌. (تامس‌ كارلايل‌)

جامعه‌ وقتي‌ فرزانگي‌ و سعادت‌ مي‌يابد كه‌ خواندن‌ كار روزانه‌اش‌ باشد. (سقراط‌)

حضرت‌ محمد (ص‌) نيز پيروان‌ خويش‌ را به‌ فراگيري‌ دانش‌ از گهواره‌ تا گورسفارش‌ كرده‌. از نظر اسلام‌ تحصيل‌ علم‌، مكان‌ و زمان‌ معيني‌ ندارد. هرجا كه‌ علم‌ باشد؛همان‌ زمان‌ و مكان‌؛ زمان‌ و مكان‌ فراگيري‌ علم‌ می باشد‌. در اسلام‌ فارغ‌التحصيل‌ نداريم‌، زیرا‌زمان‌ شروع‌ و پايان‌ آن‌ و مقدار مطالبي‌ كه‌ بايد فرا گرفت‌، نامحدود می باشد‌. رسول‌ اكرم‌ (ص‌)فرمودند كه‌ علم‌ را جستجو كنيد، تحصيل‌ كنيد هرچند در چين‌ باشد. به‌ هر حال‌ تحصيل‌ علم‌واجب‌ می باشد‌، هرچند مستلزم‌ اين‌ باشد كه‌ به‌ دورترين‌ نقاط‌ جهان‌ سفر كنيد. در يكي‌ از احاديث‌معتبر امده‌ می باشد‌ كه‌ اگر مي‌دانستيد كه‌ در نتيجه‌ تحصيل‌ و طلب‌ علم‌، به‌ چه‌ سعادت‌هايي‌مي‌رسيد به‌ دنبال‌ آن‌ مي‌رفتيد، ولو اينكه‌ خون‌ شما در اين‌ راه‌ ريخته‌ گردد يا مستلزم‌ اين‌ باشدكه‌ به‌ درياها وارد شويد و اقيانوس‌ها را بپيماييد.

 

انگيزه‌ و اهداف‌ مطالعه‌

            مطالعه‌، يك‌ فرآيند هدف‌داريست‌ كه‌ روش‌ خاص‌ خود را دارد. باتوجه‌ به‌ اينكه‌ يادگيري‌عملي‌ آگاهانه‌ می باشد‌ و براي‌ انجام‌ دادن‌ هر اقدام‌ آگاهانه‌، داشتن‌ انگيزه‌ اساس‌ می باشد‌، بنابراين‌مطالعه‌كننده‌ بايد از انگيزه‌اي‌ قوي‌ برخوردار باشد. قوي‌ و واقعي‌ شدن‌ انگيزه‌ مطالعه‌، اقدام‌يادگيري‌ را سرعت‌ و جهت‌ مي‌بخشد. بنابراين‌ پيش‌ از هرچيز بايد ضرورت‌ نياز به‌ مطالعه‌كردن‌ را حس‌ كنيم‌. افرادي‌ كه‌ هدف‌ خواندن‌ را نمي‌دانند، ديري‌ نمي‌پايد كه‌ انچه‌ را بدون‌ انگيزه‌و با زور به‌ ذهن‌ سپرده‌اند، به‌ دست‌ فراموشي‌ مي‌سپارند. نيازهاي‌ بشر، عادت‌ به‌ مطالعه‌ را به‌وجود آورده‌، اما دلايل‌ و انگيزة‌ مطالعه‌ به‌ توضیح‌ ذيل‌ می باشد‌:

1- براي‌ دستيابي‌ به‌ اطلاعات‌ روزآمد و جاري‌

2- براي‌ جوابگويي‌ به‌ خواسته‌ها و تقاضاهاييكه‌ براي‌ تبعه‌ خوب‌ بودن‌ لازم‌ می باشد‌.

3- براي‌ انجام‌ دادن‌ وظيفه‌

4- براي‌ پركردن‌ اوقات‌ فراغت‌

5- براي‌ ارضاي‌ نيازهاي‌ ذهني‌

6- براي‌ ارضا و تسكين‌ نيازهاي‌ روحي‌

7- براي‌ توسعه‌ مهارتهاي‌ حرفه‌اي‌ و شغلي‌

8- براي‌ اصلاح‌ خود و نفس‌ خويشتن‌

9- براي‌ اداي‌ فرايض‌ ديني‌ برحسب‌ عادت‌


پاسخ دهید