نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

2- مبهم بودن آينده شغلي دانش آموزان : با در نظر داشتن وضعيت اشتغال در كشورو بيكاري فارغ التحصيلان بسياري از دانش آموزان ، آينده مبهمي را براي خود تصور ميكنند و اين فكر گاهي برآنان حاكم مي گردد كه الان فارغ التحصيلان دانشگاهي بيكار هستند واي به حال ما .

همين طرز فكر نوعي نااميدي در آنان به وجود مي آورد و سبب مي گردد دانش آموزان دست از کوشش و كوشش بردارد وبه مسأله تحصيل بي تفاوت باشد .

3- وجود تفاوت هاي فردي : تحقيقات ثابت كرده می باشد دوقلوهاي همسان هم از نظر عقلاني و خصوصيات ديگر با همديگر تفاوت دارند در نتيجه دانش آموزاني كه ازگروههاي مختلف و خانواده هاي متفاوت فردي بسيار مي باشند و لازم می باشد مشاوران ومربيان در برنامه هاي آموزشي خود تفاوت هاي فردي را در نظر بگيرند . دانش آموزان از نظر علايق ، توانايي ها ، استعداد ها ، نيازهاي آموزشي ، سطح خانوادگي ، موقعيت اجتماعي و … با هم تفاوت دارند و لازم می باشد كه اين تفاوت ها در نظر گرفته شوند .

4- تغذيه دانش آموزان : بسياري از والدين به امر تغذيه دانش آموزان خصوصاً در زماني كه در مدرسه مشغول به تحصيل هستند توجه نمي كنند .

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

چه بسا بسياري از دانش آموزان بدون خوردن غذا ، صبحانه يا ناهار به مدرسه مي آيند و اگر نياز اوليه بشر يعني همان نياز فيزيولوژيكي بر طرف نشود ، ديگر نيازها هم برآورده نمي گردد .                  دانش آموزاني كه با شكم گرسنه به امر تحصيل مي پردازند چگونه مي توانند ذهن خود را به امر تحصيل (حدود 5 يا 6 ساعت در روز ) متمركز نمايند . هر چند كه آموزش و پرورش به                 دانش آموزان بعضي مدارس در طي روز تغذيه مي دهد ، ولي تا زماني كه اين مشكل به گونه كلي برطرف نشود نمي توان مشكل افت تحصيل را كاهش داد .

1-علاقه بند ، مقدمات مديريت آموزشي ، تهران بعثت ، 1373 .

افت تحصيلي چيست ؟

بين 10 تا 15 درصد از جمعيت 19 ميليوني دانش آموزان ايران هر سال مردود مي شوند يا ترك تحصيل مي كنند . گرچه اين نسبت رو به افزايش نيست ، با در نظر داشتن قدر مطلق عدد و از اين رو كه افت تحصيلي به تلفات نيروي انساني و رشدو پيشرفت و آينده افراد ارتباط دارد ، جا دارد از پيش به آن توجه گردد .

مانا لقماني

افت تحصيلي، به عنوان يكي از مسائل نظام آموزشي ، چيست و چه عواملي سبب آن می باشد ؟ به گفته يك دبير ” افت تحصيلي كاهش معلومات دانش آموزان نسبت به سال هاي قبل پائين آمدن بازده مطلوب از هر درس با معيارهاي معمول آن درس می باشد .”

زهره احمدي، كارشناس برنامه ريزي ، نظر مي دهد :” چنانچه نمرات دانش آموزدر مقايسه با خودش رشد منفي داشته باشد يا بناچار ترك تحصيل كند، دچار افت تحصيلي شده می باشد. اگر تعداد اين گونه افراد به حدي باشد كه به توان گفت بخشي قابل توجه از بودجه آموزشي كشور به هدر رفته ، سيستم افت شده می باشد . “

علي مهدي ، در هسته مشاوره منطقه 3 آموزش و پرورش تهران ، افت تحصيلي را اين گونه تعريف مي كند . :” ظرفيت يادگيري دانش آموز پس از يك دوره موفقيت تحصيلي كاهش يابد ، با پايه تحصيلي را تكرار كند وبه گونه كلي نمراتش نسبت به ماهها يا سالهاي قبل سير نزولي داشته باشد . ”

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

به نظر دكتر اسماعيل بيابانگرد ، ” مقصود از افت تحصيلي ، كاهش عملكرد تحصيلي دانش آموز از سطحي رضايت بخش به سطحي نامطلوب می باشد . “

گلناز سعيدي ، مسئول گروههاي آموزشي متوسطه منطقه 3 تهران ، براين عقيده می باشد :”افت تحصيلي به معني پائين آمدن ميزان و ميانگين نمرات يك دانش آموز در يك ماده درسي خاص می باشد اين طریقه ناگهاني و اتفاقي روي مي دهد . چنانچه اين وضعيت دائمي گردد ، در اين صورت افت تحصيلي در اثر عواملي قابل بررسي اتفاق افتاده می باشد . تصور من اين می باشد كه پائين آمدن نمرات قطعاً معلول شرايط و عواملي می باشد كه بايد از جانب كارشناس تعليم و تربيت تجزيه و تحليل گردد . “

افت تحصيلي زماني كه در سطحي گسترده روي دهد به كل نظام درسي برمي گردد و نه تنها كارشناسان آموزش بلكه به افراد جامعه نيز ارتباط پيدا مي كند ، نابرابريهاي اقتصادي در جامعه و در روش زندگي افراد گاه به نابرابري آموزشي مي انجامد. فرزنداني كه والدين آنها مي توانند هزينه بيشتري صرف تعليم و تربيت شان كنند و امكانات بيشتري در اختيارشان قرار دهند ، غیر از در شرايطي خاص و استثنايي ، كمتر دچار افت تحصيلي ناگهاني مي شوند.

از عواملي احتمالي افت تحصيلي مي توان از فقدان تخصص دبير در درسي كه تدريس  مي كند ؛ مسائل اجتماعي ، رواني و خانوادگي ، بي انگيزه شدن شاگرد . عدم اميدواري به آينده ، كم اهميت شدن تحصيل ، برنامه ريزي نادرست ، تحولات جامعه ، و ناآشنايي مربيان با شيوه هاي برخورد با خردسالان و نوجوانان در كلاس نام برد .

زهره احمدي علل عمده در افت تحصيلي دانش آموزان را اين گونه بر مي شمرد :

  • تغيير مقطع درسي : معمولاً با تغيير مقطع ، بعضي دانش آموزان دچار افت تحصيلي مي شوند اما با شناخت مقطع جديد و انتظارات مسئولان مدرسه و خانواده : اين مشكل در بيشتر دانش آموزان رفع مي گردد .
  • مشكلات خانوادگي : تغييرهاي ناگهاني اقتصادي و رواني ، حوادث ناگهاني در خانواده (مرگ يا جدايي ) ، تولد كودك جديد يا مهاجرت .
  • آشفتگي هاي فكري : خصوصاً در دوران بلوغ يا بيماريهاي جسمي در يك دوره خاص .
  • برقراري دوستي هاي جديد يا ازدست دادن دوستان جديد .
  • امكانات و فضاي مدرسه .
  • عدم تساوي امكانات آموزشي .
  • عدم علاقه به درس و مدرسه : بسياري از محصلاني كه دبيرستان را تمام نمي كنند مي گويند زیرا به مدرسه علاقه مند نيستند آن را ترك مي كنند . به عبارت ديگر ، نوجوانان درسهايي را  مي گذرانند به حال خود مفيد نمي دانند.
  • در نظر نگرفتن توانايي هاي دانش آموزان در برنامه ريزي .
  • روش تدريس معلم .

جزئيات افت تحصيلي را مي توان چنين برشمرد :

علل فردي : 1) هوش  2) توجه ؛  3) انگيزه  4) آشفتگي هاي عاطفي و هيجاني ؛ 5) يك يا چند نارسايي جسمي به سبب ضعف بنيه دانش آموز . ضعف در بينايي و شنوايي ، ناراحتي در مراكز عصبي و ناهماهنگي هاي حس و حركتي ، مشكلات ارتباطي .

علل خانوادگي : روابط و نظام ارزشي در خانواده ؛ فقر مالي خانواده ؛ فقرفرهنگي ، بيسوادي يا كم سوادي والدين ؛ فقدان والد با والدين ؛

مشاجره و ناسازگاري والدين ، نحوه ارتباط دانش آموزان با خواهر و برادران و مقايسه دائمي او با برادران و خواهرانش و ساير شاگردان در خانواده هاي آشنايان در منزل .

علل مدرسه اي : شيوه تدريس معلم ، برنامه درسي مدرسه ، ارزش ها و پيش داوري هاي معلم ، شرايط فيزيكي كلاس ؛تعويض مكرر معلمان در طول سال تحصيلي ؛ ناسازگاري دانش آموز با روش تدريس وخصوصيات معلم ، روش نادرست ارزيابي معلم از عملكرد دانش آموزان ؛ شيوه نادرست معلم در كنترل و هدايت كلاس ؛ فقدان وسايل كمك آموزشي ، كمبود كتاب درسي ، عدم همكاري و ارتباط بين اولياء و مدرسه .

كارشناساني عقیده دارند اين فهرست را مي توان طولاني تر كرد : ايجاد اختلاف طبقاتي خصوصاً بين مدارس برخوردار و نيمه برخوردارو محروم ، نداشتن انگيزه كافي براي درس خواندن ، نبود برنامه ريزي مناسب و نگراني نوجوان ازآينده ، پائين بودن سطح معلومات اوليا خصوصاً در مناطق محروم ، عدم ارتقاي سطح علمي معلمان در مراكز تربيت معلم ، عدم تخصيص بودجه كافي به امر آموزش و ناكافي بودن بودجه دولتي ، تغييرات فوري و ناگهاني دو سيستم آموزش و پرورش درخصوص مديريت ها و برنامه ريزي هاي آموزشي عدم تأمين نيروي متخصص خصوصاً در پايه هاي آخر دبيرستان در استان هاي محروم و دورافتاده ، عدم مطالعه كافي معلمان در طول دوران تدريس و در نتيجه دور بودن از اطلاعات و دستاوردهاي علمي روز ، تغييرات شديد و نبود آموزش كافي درخصوص نحوه اجراي خصوصاً آئين نامه امتحانات ؛ عدم نشاط كافي در دانش آموزان در نتيجه يكنواختي و جذاب نبودن كتابهاي درسي .

در تصورات رايج والدين ، دانش آموز را مقصر مي دانند و كساني نيز مدرسه و معلم را ،اما خانواده نيز ممكن می باشد به همان اندازه در افت تحصيلي تأثیر داشته باشد كه كم كاري معلم و نامساعد بودن محيط مدرسه و تأثير همسالان .

دو جنبه درسي ، علل مردود شدن دانش آموزان را مي توان اين گونه طبقه بندي كرد :

با پايه درسي ضعيف به كلاس بالاتر بروند بدون آن كه مهارت هاي لازم را كسب كنند .

  • از هوش كافي بهره مند نباشند يا دير ياد بگيرند و در نتيجه بي توجهي مربيان مدرسه به تفاوت هاي فردي ، نتوانند پابه پاي مدرسان پيشرفت كنند .

– كوري ذهن ، يعني دانش آموز در اثر تجربه اي تلخ در خانه ، مدرسه يا اجتماع نسبت به ماده اي درسي بي علاقه شده باشد ، يا در نتيجه تنبيه با ترس مفرط ، اعتماد به نفس خود را از دست داده باشد .

– گاه دانش آموز قدرت جسماني لازم را ندارد و دچار عوارضي می باشد كه بايد به آن ها توجه گردد .


پاسخ دهید